Klasztor w Kołbaczu

Najnowsze wpisy

Liturgia na 11 kwietnia

Liturgia na 11 kwietnia

Ewangelia (J 20, 19-31) Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli Słowa Ewangelii według Świętego Jana Wieczorem w dniu zmartwychwstania, tam gdzie przebywali uczniowie, choć drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i rzekł do nich: «Pokój wam!» A to powiedziawszy, pokazał […]

Ogłoszenia na 11 kwietnia

Ogłoszenia na 11 kwietnia

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE Ograniczenie wiernych w kościele; w Kołbaczu- 29 osób, Żelewo- 11, Debina -13 1. II NIEDZIELA WIELKANOCNA – MIŁOSIERDZIA BOZEGO 11.04.2021 r. –ofiary do puszek „Caritas”- adoracyjna i Zmiana Tajemnic Różańca Kołbacz g. 8 30- + rodziców; +Anna i Bronisław Nowik Żelewo g. 10 00- + rodziców […]

Liturgia na 4 kwietnia, Wielkanoc

Liturgia na 4 kwietnia, Wielkanoc

1. czytanie (Dz 10, 34a. 37-43) Świadectwo Piotra o zmartwychwstaniu Czytanie z Dziejów Apostolskich Gdy Piotr przybył do domu setnika Korneliusza w Cezarei, przemówił w dłuższym wywodzie: «Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa […]

Ogłoszenia na 4 kwietnia – Wielkanoc

Ogłoszenia na 4 kwietnia – Wielkanoc

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE Ograniczenie wiernych w kościele: w Kołbaczu- 29 osób, Żelewo- 11, Dębina -13 1. WIELKANOC- Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego 04.04.2021 r Kołbacz g. 8 30- + Zbigniew ( 25 r. śm.) Żelewo g. 10 00- + rodziców ; Adama i Martę Kołbacz g. 11 30- dziękczynna […]


Historia Opactwa

Historia Opactwa

Historia Opactwa

Opactwo cystersów w Kołbaczu – zespół klasztorny pocysterski, XIII-XVI w., w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo, we wsi Kołbacz nad Płonią.

Jeden z najcenniejszych zabytków architektury gotyku ceglanego na Pomorzu Zachodnim.

Do Kołbacza cystersi przybyli na zaproszenie Warcisława II Świętoborzyca z książęcego rodu Gryfitów w 1173 roku z Esrum, na północy duńskiej wyspy Zelandia, z klasztoru filialnego opactwa Clairvaux. Początkowo zamierzano osadę nazwać Mera Vallis (Czysta Dolina), jednak z nieznanych bliżej powodów pozostano przy starej, słowiańskiej nazwie Kolbatz. Zalążkiem przyszłych wielkich posiadłości ziemskich był rejon Kołbacza, Rekowa, Reptowa, Strugi, Sosnówka (dzisiejsza Płonia i Śmierdnica) i Dąbia.

Klasztor kołbacki utworzył trzy filie:

1186 w Oliwie
1280-94 w Bierzwniku
1278(?) w Mironicach

Zespół poklasztorny
Kościół był północnym skrzydłem dawnego klasztoru. Dom Konwersów zamykał wirydarz od zachodu. Dom Opata stał 20 m poza obrysem klasztornego czworoboku.

Dawny kościół Najświętszej Maryi Panny
Obecnie kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, ulokowany w prezbiterium i transepcie. Nawa główna nadal pełni funkcję magazynu.

Budowę świątyni, pierwotnie trójnawowej, rozpoczęto w 1210, jeszcze w stylu późnoromańskim, a ukończono po ponad 130 latach, w 1347 w stylu gotyckim. Fasada zachodnia ujęta dwoma czworokątnymi występami (w większym klatka schodowa), pośrodku wielkie gotyckie okno, obecnie zamurowane, po bokach strzeliste, ostrołukowe blendy, w szczycie okazała misterna “ślepa” rozeta. Nawa główna o pięciu kondygnacjach, z drewnianymi stropami i ostrołukowymi arkadami. Sklepienia gwiaździste, w części pochodzące z 1500 i zrekonstruowane w latach 1851-52. Od 1555 w nawie głównej urządzono spichlerz, w 1720 rozebrano nawy boczne. Wewnątrz nawy widoczne ślady podziału charakterystycznego dla kościołów cysterskich na chóry: mnichów od wschodniej strony i konwersów po zachodniej stronie nawy. Obie części rozdzielało nieistniejące dziś lektorium. Od czasu założenia opactwa aż do likwidacji w XVI w. był jednym z kościołów grzebalnych książąt szczecińskich.

Kościół romański – przęsło prezbiterium (w XIII w. półkoliście zamknięte) i transept z przylegającymi dwoma parami kaplic przyprezbiterialnych oraz dwa przęsła nawy głównej. Ocalałe po pożarze w 1662 kolumny romańskie o bogato rzeźbionych głowicach znajdują się w Muzeum Narodowym w Szczecinie.

Kościół wczesnogotycki – pozostała 6-przęsłowa część korpusu nawowego.

Kościół gotycki – wieloboczna absyda wschodniej części prezbiterium.

W prezbiterium Ołtarz główny, kopia tryptyku wykonana w 1990, oryginał z XV w. znajduje się w bazylice archikatedralnej św. Jakuba w Szczecinie. Na ścianie północnej ambona z XVI w. W ścianie południowej zachowała się nisza na tron opacki oraz dwie płyty nagrobne, ponownie wmurowano nadproże z gryfami.

Przed wejściem do kościoła, w posadzce zachowała się tablica poświęcona pomordowanym misjonarzom w czasie chrztu Pomorzan w 1124, misji św. Ottona z Bambergu.

Dom Konwersów
Wschodnim narożnikiem szczytu północnego przylega do południowego narożnika szczytu zachodniego kościoła opackiego, tworząc jedyną zachowaną część dawnego skrzydła zachodniego.

Dom Konwersów (świeckich braci zakonnych), z lat 1300-40, przebudowany w XVII-XIX w., murowany z cegły, szczyty ryglowe, wysoki parter, dwunawowe piwnice z kolumnami. Powyżej reprezentacyjna sala Trygława ze sklepieniem wspartym na rzędzie czterech filarów. Od strony dziedzińca (wirydarza), na ścianie wschodniej czytelne ślady po sklepieniach krużganku. W latach 70. XX w. odrestaurowany, zaadaptowany na dom kultury.

Dom Opata
Budynek pochodzi z 1. połowy XIV wieku (według najnowszych badań Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Szczecinie Dom Opata powstał ok. 1350 roku). Posiada dwie kondygnacje i piwnicę. Część zachodnia została przekształcona – dawny portal gotycki, został przebudowany na okna, a główne wejście po dziś dzień znajduje się od strony północnej. Ciekawa historia spotkała ścianę wschodnią, która prawdopodobnie po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej, została odbudowana w wiązaniu barokowym. Nadbudowa, podobnie jak w Domu Konwersów konstrukcji ryglowej. W której widać wpływy zagraniczne między innymi z Brandenburgii. Po ostatniej konserwacji przeznaczony na bibliotekę.